Δευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011

YITZHAK RABIN - ΓΙΤΖΑΚ ΡΑΜΠΙΝ


Γιτζάκ Ράμπιν
Είμαι εδώ για να μιλήσω εν ονόματι των Υιών του Ισραήλ, σαν τον Αλβέρτο Αϊνστάιν, τον Μπαρούχ Σπινόζα, τον Ζίγκμουντ Φρόιντ, τον Φρανς Κάφκα. Κι είμαι σταλμένος από τα εκατομμύρια που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα, κι ανάμεσά τους θα ήταν πολλοί Αϊνστάιν και Φρόιντ που χάθηκαν για μας και για την Ανθρωπότητα στις φλόγες των κρεματορίων. ... Και στέκομαι εδώ για τις γενιές που θα έρθουν, ώστε να σταθούμε άξιοι της τιμής που σήμερα μας κάνετε. Και στέκομαι εδώ ως απεσταλμένος --ας μου το επιτρέψουν-- των γειτόνων μας που υπήρξαν εχθροί μας. Και στέκομαι εδώ ως απεσταλμένος των ελπίδων των λαών που έζησαν ότι χειρότερο είχε να προσφέρει η Ιστορία... Είμαι εδώ για να μιλήσω εν ονόματι των ποιητών κι εκείνων που ονειρεύτηκαν το τέλος των πολέμων, όπως ο προφήτης Ησαΐας". Ο Γιτζάκ Ράμπιν γεννήθηκε, στρατιώτης, την 1η Μαρτίου του 1922. Δίπλα στην κούνια του αναπαύονταν όπλα. Οι γονείς του, Νεεμίας Ράμπιν και Ρόζα Κοέν, ήταν ενεργά μέλη του κινήματος Αχντούντ Χααβόδα, αυτού που θα γίνονταν δυο δεκαετίες αργότερα το Εργατικό Κόμμα του Ισραήλ. Ο Νεεμίας είχε φτάσει στην Παλαιστίνη από τις ΗΠΑ, και, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχε υπηρετήσει στην Εβραϊκή Λεγεώνα. Η Ρόζα ήταν η πρώτη γυναίκα που έγινε δεκτή στην ένοπλη αντίσταση των Εβραίων στην Παλαιστίνη.Μεγαλώνοντας, ο μικρός Γιτζάκ σπουδάζει στο σχολείο για τα παιδιά των εργατών, και κατόπιν στη σχολή αγροτικής οικονομίας Κφαρ Ταμπόρ. Όπως είχε πει ο ίδιος, «στα 16 μου χρόνια, όταν οι συνομήλικοί μου αγωνίζονταν να αποκαλύψουν τα μυστικά των μαθηματικών και τα μυστήρια της Βίβλου, την εποχή που ο πρώτος έρωτας ανθίζει, εμένα μου έβαλαν στο χέρι ένα όπλο, για να μπορώ να υπερασπιστώ τον εαυτό μου». Δεν ήθελε να γίνει στρατιώτης, ήθελε να γίνει υδραυλικός μηχανικός, αυτό ήταν το όνειρό του. Ήθελε να κάνει γόνιμη την άγονη γη της Μέσης Ανατολής. Τα κατάφερε από άλλο δρόμο. Υπηρέτησε δεκαετίες στο στρατό. Ήταν άριστος στρατιωτικός, ξεχώριζε ανάμεσα σε χιλιάδες αποφασισμένους νέους που είχαν καταταγεί στο στρατό για να λάβουν μέρος στον πόλεμο της Ανεξαρτησίας. Εξαρχής υπήρξε μέλος της δύναμης-ελίτ Παλμάχ της Χαγκάνα, της αφρόκρεμας του Ισραηλινού αντάρτικου. Η δημιουργία του κράτους του Ισραήλ σήμαινε και την αυτόματη ένταξή του στον τακτικό στρατό. Στα 32 του χρόνια έφερε το βαθμό του υποστρατήγου. Το μεγάλο του στρατιωτικό -κι αργότερα και πολιτικό- όπλο ήταν ο αιφνιδιασμός. Παρά το νεαρό της ηλικίας του, το 1949 συμμετείχε ως εκπρόσωπος των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισραήλ στις διαπραγματεύσεις της Ρόδου για ανακωχή. Ακολούθως διετέλεσε διευθυντής του Τομέα Εκπαίδευσης των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισραήλ. Το στρατιωτικό του μητρώο, συνυπολογισθείσης της ηλικίας του, είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Από το 1956 ως το 1959 τελεί Γενικός Διοικητής της Βόρειας Διοίκησης, από το 1959 ως το 1960 Διευθυντής του Τμήματος Ανθρωπίνου Δυναμικού, από το 1960 ως το 1964 Υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου κι από το 1964 ως το 1968 Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού. Ως επιτελάρχης, τον Ιούνιο του 1967, θα οδηγήσει το στρατό του Ισραήλ στον Πόλεμο των Έξι Ημερών: Η Ιερουσαλήμ θα περάσει, ενωμένη, ακέραια, σε εβραϊκό έλεγχο για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 2.000 χρόνια. Ο Γιτζάκ Ράμπιν είναι ένας ήρωας για το λαό του.Δεν θα χρειαστεί ποτέ ξανά να είμαστε ένας λαός πάντα μόνος, κι ούτε είναι πια αλήθεια ότι «όλος ο κόσμος είναι εναντίον μας». Το 1968, ο Γιτζάκ Ράμπιν, καταξιωμένος στρατιωτικός, με τεράστια πείρα, θα περάσει στον διπλωματικό και πολιτικό στίβο. Στα 46 του χρόνια αναλαμβάνει τη δύσκολη θέση του πρεσβευτή του Ισραήλ στις ΗΠΑ. Είναι ο αρχιτέκτονας της «στρατηγικής συνεργασίας» ΗΠΑ-Ισραήλ, για την οποία θα αγωνιστεί σκληρά. Παραμένει στην Ουάσιγκτον ως το 1973, οπότε επιστρέφει στο Ισραήλ για να κατέβει υποψήφιος με το Εργατικό Κόμμα στις εκλογές του 1974. Έχει ήδη νυμφευθεί τη Λία Σλόσμπεργκ, με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά. Η χαρισματική του προσωπικότητα κερδίζει τους Ισραηλινούς. Υπηρετεί από την πρώτη του βουλευτική θητεία κιόλας ως υπουργός και το 1974 εκλέγεται στην ηγεσία του Εργατικού Κόμματος. Από κει και μετά συμμετέχει πάντα σε υψηλές θέσεις, σε όλες τις κυβερνήσεις των Εργατικών και στις κυβερνήσεις συνεργασίας στις οποίες μετέχει το κόμμα του, ενώ δεν μένει ποτέ εκτός Κνεσέτ (η ισραηλινή Βουλή). Από το 1974 --οπότε πέφτει η κυβέρνηση της Γκόλντα Μέιρ-- ως το 1977 υπηρετεί ως πρωθυπουργός -- ο πρώτος γεννημένος στην Παλαιστίνη πρωθυπουργός της χώρας. Το 1975 υπογράφει την Προσωρινή Συμφωνία με την Αίγυπτο, που περιελάμβανε την απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από το Σινά. Το 1976 επιβλέπει ο ίδιος την Επιχείρηση του Έντεμπε. Παρά τα δύσκολα εκείνα χρόνια, η πρωθυπουργία του έχει χαρακτηριστεί «η λιγότερο τεταμένη περίοδος» μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων, λόγω της δικής του προσπάθειας. Το 1977 εγκαταλείπει την κυβέρνηση και την ηγεσία των Εργατικών, αλλά όχι και τη Βουλή. Είναι νωρίς, το κλίμα δεν είναι έτοιμο για τα μεγάλα του σχέδια. Ωστόσο, ήδη τον συνδέει βαθιά φιλία με τον Σίμον Πέρες. Οι δυο τους ξέρουν ότι μπορούν να οδηγήσουν την Ιστορία σε άλλα μονοπάτια.«Για να προφυλάξουμε την Ιερότητα της Ζωής, πρέπει να είμαστε έτοιμοι να θυσιάσουμε τη δική μας ζωή» Η εκλογή του στην ηγεσία των Εργατικών, εκ νέου, στις 20 Φεβρουαρίου του 1992, με ποσοστό 48,21%, έναντι 34,2% του Σίμον Πέρες, ακολουθείται από την εκλογή του στις 24 Ιουνίου του ίδιου χρόνου στην πρωθυπουργία, που θα σημάνει μια νέα εποχή για τα πολιτικά πράγματα στο Ισραήλ. Η κυβέρνηση που σχηματίζεται στις 13 Ιουλίου, με τον Σίμον Πέρες στο Υπουργείο Εξωτερικών, παρά τα πλήγματα που δέχεται συνεχώς (μομφές, παραιτήσεις υπουργών), είναι η κυβέρνηση της Ειρήνης. Μετά από δύσκολες, πολυήμερες συνομιλίες, επαφές επί επαφών, στις 13 Σεπτεμβρίου του 1993, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Γιτζάκ Ράμπιν υπογράφει στον Λευκό Οίκο ειρηνευτική συμφωνία με την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, για την αυτοδιοίκηση των Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας, και ανταλλάσσει χειραψία με τον Αραφάτ -- η εικόνα της χειραψίας θα κάνει το γύρο του κόσμου μέσω των πρακτορείων ειδήσεων και θα στολίσει τις πρώτες σελίδες των εφημερίδων όλης της Γης. Έχει προηγηθεί η αμοιβαία αναγνώριση Ισραήλ-ΟΑΠ. Οι στιγμές αυτές είναι οι σημαντικότερες στην ιστορία της Μέσης Ανατολής κατά τον 20ό αιώνα. Στις 23 Σεπτεμβρίου η Κνεσέτ επικυρώνει τη συμφωνία. Ωστόσο η περίφημη αυτή συμφωνία δεν είναι το μόνο γενναίο του βήμα προς την Ειρήνη. Στις 25 Ιουλίου του 1994 πραγματοποιείται η πρώτη συνάντησή του με τον βασιλιά της Ιορδανίας, Χουσεΐν -- και πάλι επί αμερικανικού εδάφους. Κατά την ιστορική αυτή συνάντηση, με την οποία ουσιαστικά τερματίζεται η εμπόλεμη κατάσταση που ίσχυε μεταξύ των δύο κρατών από το 1948, οι δύο ηγέτες υπογράφουν τη «Διακήρυξη της Ουάσινγκτον», μια συμφωνία συνεργασίας των δύο χωρών σε θέματα εμπορίου και ασφαλείας. Οι προσπάθειές του --με δεξί του χέρι πάντα τον Σίμον Πέρες και συνεργάτη τον πρώην εχθρό, Γιασέρ Αραφάτ-- θα ανταμειφθούν με το Νόμπελ Ειρήνης του 1994. Ο πρωτομάστορας της ειρήνης δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει το έργο του. Στις 4 Νοεμβρίου του 1995 δολοφονείται, στο Τελ Αβίβ, ενώ μιλά σε συγκέντρωση για την ειρήνη. Κεντρικό σλόγκαν της συγκέντρωσης ήταν «Όχι στη βία, ναι στην ειρήνη». Ο δράστης, φοιτητής της Νομικής, 25χρονος εβραίος εξτρεμιστής, Γιγκάλ Αμίρ, συλλαμβάνεται. Ο ακροδεξιός φοιτητής θεωρείται ο μόνος υπεύθυνος. Η κόρη του δολοφονηθέντος ηγέτη, Ντάλια Ράμπιν-Πελόσοφ, βουλευτής των Εργατικών στην Κνεσέτ, έχει φέρει πολλάκις το θέμα της δολοφονίας του στη Βουλή. «Το ερώτημα παραμένει ανοικτό: Ποιος σκότωσε τον πατέρα μου; ... Είναι εύκολο να κατηγορούμε μόνο τον Γιτζάλ Αμίρ. Δεν είναι όμως τόσο απλά τα πράγματα. Είναι βαθύτερα και πιο πολύπλοκα». Ο Σίμον Πέρες αποχαιρέτησε, πρώτος, τον «Σύντροφο στην Ειρήνη» με ένα φιλί στο μέτωπο. Ο μυστικός του όρκος, αυτού και της μοναδικής συντρόφου του Ράμπιν, της Λία, ήταν το σλόγκαν εκείνης της μοιραίας συγκέντρωσης. Ο Γιάσερ Αραφάτ αποχαιρέτησε «έναν γενναίο ηγέτη, έναν ειρηνοποιό».