Πέμπτη, 29 Μαΐου 2014

ΜΟΥΣΕΙΑ, Η ΚΙΒΩΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΜΟΥΣΕΙΑ, η κιβωτός του πολιτισμού
Η αρχαία ελληνική λέξη «μουσείον», που σήμαινε ναός των μουσών και
κατεπέκταση των τεχνών, σήμερα δηλώνει τον τόπο, το κτίριο όπου
βρίσκονται συγκεντρωμένες με σκοπό την προστασία και την παρουσίασή
τους στο κοινό, συλλογές έργων τέχνης, αλλά και πολιτιστικά,
επιστημονικά και τεχνολογικά αντικείμενα. Στην κλασική αρχαιότητα και
ειδικά στην Αθήνα ανάγεται η ιδέα της δημιουργίας δημόσιων συλλογών
έργων τέχνης. Σε μια αίθουσα των Προπυλαίων ( στην Ακρόπολη )
βρίσκονταν έργα διάσημων ζωγράφων, απ’ όπου και η ονομασία της
«Πινακοθήκης», που είχε δοθεί στο χώρο αυτό. Στα νεότερα χρόνια
δημιουργήθηκαν μουσεία με συλλογές από πολιτισμούς που έχουν εκλείψει,
μουσεία επιστημών και τεχνολογίας, μουσεία με συλλογές από τη λαϊκή
ζωή –λαογραφικά μουσεία-, μουσεία αφιερωμένα στον κινηματογράφο, το
θέατρο, τη μουσική, την ενδυματολογία, υπαίθρια μουσεία που
παρουσιάζουν τα εκθέματά τους στο φυσικό τοπίο, κ. ά.
Το μουσείο δεν είναι απλά ένας τόπος μνήμης, αλλά ένας ζωντανός
οργανισμός που μας δείχνει τα ίχνη της περιπέτειας του ανθρωπίνου
πνεύματος. Είναι τα θησαυροφυλάκια του παρελθόντος, όπου προβάλλεται η
πορεία ενός λαού. Συμβάλουν στη γνώση του παρελθόντος, διατηρούν την
πολιτιστική κληρονομιά, καλλιεργούν την ιστορική συνείδηση,
αναπτύσσουν την ιστορική σκέψη και κρίση. Τα μνημεία του παρελθόντος
είναι ο τόπος συνάντησης του χθες με το σήμερα. Η άγνοια τους μας
αποκόβει από τον πολιτισμό, που ο χρόνος τον φθείρει και τον σβήνει.
Ο σκοπός του σύγχρονου μουσείου έχει αναθεωρηθεί, το πεδίο δράσης του
έχει διευρυνθεί, έγινε πιο ανοιχτό και εκδημοκρατίστηκε. Η τακτική της
έκθεσης και μόνον αυτής σε ερμητικά κλεισμένες βιτρίνες με
απαγορευτικές πινακίδες και δυσνόητες επεξηγηματικές ταμπέλες των
εκθεμάτων, έχει πλέον ξεπεραστεί. Οι παραδοσιακές λειτουργίες του, της
απόκτησης δηλαδή έργων, καθιέρωσης και νομιμοποίησης, τείνουν να
αντικατασταθούν από άλλες, όπως αυτής της ανταλλαγής εκθέσεων σε
εθνική και διεθνή κλίμακα.
Το μουσείο θα πρέπει να ορίζεται ως ο κατεξοχήν χώρος της
επικοινωνίας, της συνάντησης, της διάδοσης και ως ένα όργανο σκέψης.
Κάτω απ’ αυτή την αρχή θα πρέπει να συνδεθεί το μουσείο με την
εκπαίδευση, ξεκινώντας από τις πρώτες βαθμίδες της. Πρώτη προσπάθεια,
να γίνει το παιδί «φίλος» του μουσείου, να εξοικειωθεί με τα εκθέματά
του με ειδικά προγράμματα, όπου θα μπορεί να αγγίξει, να
πειραματισθεί, να ζωγραφίσει, να παίξει ακόμα. Έτσι μόνο θα μπορέσει
να ανακαλύψει το μαγικό κόσμο του μουσείου, ενώ από την άλλη η
διδακτέα ύλη του σχολείου θα γίνει πιο ζωντανή και η μάθηση πιο εύκολη
με την ψυχαγωγική ξενάγηση. Η φαντασία του παιδιού απελευθερώνεται και
μπορεί να ανασυντάξει τα απομεινάρια του παρελθόντος. Ενθαρρύνεται ο
αυτοστοχασμός και η πνευματική αυτενέργεια.
Στη χώρα μας υπάρχουν πολλά μουσεία, όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και σ’
όλες σχεδόν τις πόλεις. Πολλά απ’ αυτά, όπως το Βυζαντινό, το Μουσείο
Μπενάκη, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, το Νομισματικό, το Μουσείο
Δίου, το Ναυτικό, το Παιδικό Μουσείο κ. ά. έχουν δημιουργήσει
εκπαιδευτικά προγράμματα, που βοηθούν τους νέους στην κατανόηση της
συμβολικής γλώσσας και του εικαστικού κώδικα των έργων τέχνης. Ακόμα
ταξιδεύουν ανά την Ελλάδα, επισκεπτόμενα και περιοχές που στερούνται
σχετικής υποδομής. Με τις ¨μουσειοσκευές¨, μεταφέρονται τα εκθέματα
μέσα στην ίδια τη σχολική αίθουσα και έρχονται σε άμεση επαφή με τους
μαθητές. Όμως και για τους εκπαιδευτικούς πρέπει να γίνονται σεμινάρια
για την πληρέστερη κατάρτισή τους, ώστε να ευαισθητοποιηθούν σχετικά
με την προσπάθεια ένταξης του «μουσείου» στην εκπαιδευτική διαδικασία,
αφού τα μνημεία μπορούν να συνδεθούν με τα περισσότερα μαθήματα (
Ιστορία, Γεωγραφία, Θρησκευτικά κ. ά. ) και να καλλιεργήσουν
συστηματικά στους μαθητές την αξία του περιεχομένου των μουσείων. Έτσι
θα προκύπτουν πολίτες αισθητικά και ανθρωπιστικά καλλιεργημένοι, που
θα μπορούν να αντιλαμβάνονται και να απολαμβάνουν την ομορφιά και τις
αξίες.
Τέτοιες πρωτοβουλίες και ενέργειες φανερώνουν ότι η κοινωνία στηρίζει
την ύπαρξη των μουσείων και ότι έχει αποκτήσει ένα υψηλό επίπεδο
συνειδητοποίησης της αξίας τους…


                                                                      
               Ν
ικόλαος  Γ. Ζυγογιάννης
       
         Καθηγητής-Συγγραφέας

Τετάρτη, 30 Απριλίου 2014

ΒΙΒΛΙΟ, Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ


ΒΙΒΛΙΟ , η πορεία του στο χρόνο
Γράφει ο Νίκος Ζυγογιάννης


«Δεν θα βρεθεί κανένα πλοίο για να ταξιδέψει
σαν το βιβλίο και να πας στα μακρινά τα ξένα,
μητ' άλογο σβέλτο πολύ να το καβαλικέψεις,
σαν μια σελίδα ποίησης με λόγια φτερωμένα.
Τέτοιο ταξίδι ανέξοδο και το φτωχό συμφέρει,
δεν του γυρεύουν διόδια και ναύλα δεν χρωστάει.
τόσο λιτό, κι όμως παντού το νου μας μεταφέρει.
το μέσο αυτό που ταξιδιώτες όλους μας χωράει.»
Έμιλυ Ντίκινσον (από τους πιο αναγνωρισμένους και αντιπροσωπευτικούς Αμερικανούς ποιητές του 19ου αιώνα)

Πρωταρχικό και διαχρονικό βοήθημά, του ανθρώπου, στην επίπονη διαδικασία πνευματικής ολοκλήρωσης, αποτελεί το βιβλίο. Ετυμολογικά η λέξη βιβλίο προέρχεται από τον αρχικό τύπο βυβλίον παράγωγο της λέξης βύβλος από το όνομα της φοινικικής πόλης Βύβλου.
Το βιβλίο πρωτοεμφανίζεται στους Σουμέριους και άλλους λαούς της Μεσοποταμίας με τη μορφή πήλινων πλακών. Το πιο γνωστό από τα κείμενα των πλακών αυτών είναι το αρχαιότερο έπος που ξέρουμε "Το έπος του Γκιλγκαμές"

Ο πάπυρος, η επόμενη γραφική ύλη, μοιάζει με χαρτί, προέρχεται από το ομώνυμο φυτό και μεγαλώνει στις όχθες του Νείλου. Χρησιμοποιήθηκε από τους αρχαίους Αιγυπτίους, Έλληνες και Ρωμαίους. Τα "βιβλία" από πάπυρο ήταν φτιαγμένα σε μορφή ρολού, με μήκος 40 μέτρων. Τα προβλήματα, όμως, αντοχής στο χρόνο και στην υγρασία, η αδυναμία παραγωγής πολλών αντιτύπων και ευδοκίμησης του φυτού σε πολλά μέρη του αρχαίου κόσμου οδήγησαν στην υιοθέτηση ενός άλλου υλικού ως μέσου καταγραφής του λόγου.

Η περγαμηνή χρησιμοποιήθηκε κυρίως από τους Εβραίους και τους Πέρσες στην αρχή. Φτιαγμένη από δέρματα ζώων, είχε εξαιρετική αντοχή στο χρόνο.

Ο κώδικας (codex) Από τον 4ο αιώνα μ.Χ κάνει την εμφάνισή του, από φύλλα παπύρου ή περγαμηνής διπλωμένα στη μέση και ραμμένα σε ξύλινες πλάκες και αντικαθιστά το σχήμα του κυλινδρικού βιβλίου. Τη μεσαιωνική εποχή στην Ευρώπη (5ος με 15ος αιώνας μ.Χ.) τα βιβλία, θρησκευτικού περιεχομένου και αντιγραφές κλασικών αρχαίων έργων, είναι ακόμα χειρόγραφα. Χαρακτηριστικά τους: η εντυπωσιακή λεπτομέρεια των εικονογραφήσεων και η καλλιγραφική δεινότητα των αντιγραφέων .
Στην Ευρώπη η εκτύπωση βιβλίων χρησιμοποιώντας ξύλινα στοιχεία άρχισε γύρω στο 14ο αιώνα, μια γνώση που αποκτήθηκε από την επαφή με τους ανατολικούς λαούς. Τα πρώτα τέτοια βιβλία ήταν θρησκευτικού κυρίως περιεχομένου με ελάχιστο κείμενο αλλά πλούσια εικονογράφηση Ο Γουτεμβέργιος είχε τυπώσει τη βίβλο ανάμεσα στο 1452 και στο 1454 και θεωρείται ως το πρώτο ευρωπαϊκό βιβλίο Το βιβλίο έγινε για πρώτη φορά προσιτό στο ευρύ κοινό.
Κατά τη Βιομηχανική επανάσταση (19ος - 20ος αιώνας), η παραγωγή του   βιβλίου γνωρίζει μια νέα τεράστια άνθηση. Δημιουργούνται αναρίθμητες Βιβλιοθήκες  Το βιβλίο είναι πια κάτι προσιτό σε όλους και όχι είδος πολυτελείας ή επίδειξης της κοινωνικής θέσης. Προσφέρει σημαντική υπηρεσία στην εκπαίδευση και στον πολιτισμό Κατά τον Συκουτρή, το βιβλίο δεν συμβάλλει στον πολιτισμό• είναι πολιτισμός
Σύγχρονη εποχή: Σήμερα η επανάσταση της πληροφορικής με το ηλεκτρονικό βιβλίο e-book, απείλησε το έντυπο βιβλίο ως μέσο επικοινωνίας και διάδοσης ιδεών. Αλλά και γενικότερα το αναγνωστικό κοινό παρουσιάζεται περιορισμένο. Σε άρθρο της εφημερίδας «Καθημερινή» (10/7/2011) το ποσοστό των ανθρώπων που διαβάζουν συστηματικά στη χώρα μας είναι 8% εδώ και χρόνια. Επίσης, υπάρχει μείωση της συνολικής βιβλιοπαραγωγής κατά 20% μεταξύ του 2008-2010. Η ταχύτητα πρόσβασης στο Διαδίκτυο, ο ανύπαρκτος όγκος – πέραν της συσκευής ανάγνωσης (e-book) -καθώς και οι δυνατότητες που έχει είναι μερικά μόνο από τα δελεαστικά πλεονεκτήματα του ηλεκτρονικού βιβλίου. Όμως, το έντυπο βιβλίο επιζεί.Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις το βιβλίο έχει μεγαλύτερη διάδοση και απήχηση στο κοινό. Οι λόγοι είναι πρακτικοί και συναισθηματικοί. Κανείς δεν μπορεί να συγκρίνει τη μυρωδιά του χαρτιού του ολοκαίνουριου  τυπωμένου βιβλίου και την αίσθηση που αφήνει το γυαλιστερό εξώφυλλο. Επίσης, στην ανάγνωση του βιβλίου μετέχουν όλες οι αισθήσεις του ανθρώπου. Κατά κάποιο τρόπο, η ανάγνωση δεν είναι μόνο μια πνευματική διεργασία, αλλά και σωματική. Ακόμα και ο τρόπος τοποθέτησης των βιβλίων στη βιβλιοθήκη καταδεικνύει το πώς θέλουν οι αναγνώστες να τους αντιλαμβάνονται οι γύρω τους Το Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΔΕΤ Α.Ε.), υπεύθυνο για τις υπηρεσίες internet στα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα στην Ελλάδα, δημοσιοποίησε έρευνα για τη στάση των φοιτητών απέναντι στο ηλεκτρονικό σύστημα διανομής έντυπων συγγραμμάτων "Εύδοξος" και στην προοπτική τα συγγράμματα να είναι ηλεκτρονικά. Η έρευνα ξεκίνησε στις 19 Ιανουαρίου 2011 και ολοκληρώθηκε στις 15 Φεβρουαρίου. Το 81,51% των φοιτητών δείχνει προτίμηση στο έντυπο βιβλίο έναντι του ηλεκτρονικού Το 65,90% των φοιτητών αναφέρει ότι ένα από τα σημαντικότερα μειονεκτήματα χρήσης του ηλεκτρονικού βιβλίου είναι ότι είναι κουραστικό στην ανάγνωσηΑπό αυτή την πάλη έντυπου-ηλεκτρονικού βιβλίου, η παράλληλη χρήση και εξέλιξη θα είναι το αποτέλεσμα, με την προϋπόθεση, βέβαια, της διαφύλαξης της ποιότητας του έντυπου βιβλίου. Ακόμα, η εύκολα και γρήγορα προσβάσιμη γνώση που προσφέρει το διαδίκτυο αποτελεί απειλή, ιδιαίτερα για μαθητές, αφού είναι σκόρπιες οι πληροφορίες και πολλές φορές χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση. Γι΄ αυτό, απαιτείται συνεπικουρική χρήση του έντυπου και ηλεκτρονικού βιβλίου, ώστε να αυξάνεται η αποτελεσματικότητα και των δυο. Ιδιαίτερα, στο χώρο της εκπαίδευσης επιβάλλεται  ο συμπληρωματικός ρόλος του ψηφιακού βιβλίου σε συνδυασμό με το καλό, παραδοσιακό, έντυπο εγχειρίδιο, αλλά και την αποτελεσματική καθοδήγηση του εκπαιδευτικού. Επιπλέον, το τυπωμένο βιβλίο αποτελεί ένα πολιτιστικό αγαθό. Τεράστιες βιβλιοθήκες καταγράφουν τη σοφία αιώνων και αυτά τα βιβλία, όχι μόνο δεν κινδυνεύουν, αλλά αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για μια έγκυρη, εμπεριστατωμένη και ολοκληρωμένη έρευνα. Τέλος, σημαντική είναι, προς την κατεύθυνση της διατήρησης του έντυπου βιβλίου, η προσπάθεια των εκδοτικών οίκων με τη διοργάνωση εκθέσεων τόσο σε εθνικό επίπεδο, όσο και σε διεθνές. Αναφορικά, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης διοργανώνεται από το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), με τη συμμετοχή 200 εκδοτικών οίκων, από την Ελλάδα και 18 άλλες χώρες και εκδηλώσεις με τη συμμετοχή περίπου 100 Ελλήνων και 30 ξένων συγγραφέων· η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου στη Φραγκφούρτη, η μεγαλύτερη του είδους της στον κόσμο με 7000 εκδότες από 100 χώρες και 300.000 επισκέπτες, όπου και η ελληνική αντιπροσωπεία δίνει το παρόν.
Πηγές
1. http://www.cetl.elemedu.upatras.gr/proc2/proceedings/2-1163.pdf Έντυπο ή ηλεκτρονικό βιβλίο Α. Ξανθόπουλος
3.  http://www.eanagnostis.gr/2011/03/ereuna-foitetes-elektronika-suggrammata.html Ηλεκτρονικός Αναγνώστης eAnagnostis.gr - Ένα blog για τους e-readers και τα e-books
4. http://archive.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=617777 Έντυπο και ηλεκτρονικό βιβλίο Ημερομηνία δημοσίευσης: 22/05/201 ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΔΑΡΔΑΝΟΥ*
6. http://www.menandros.gr/product.asp?catid=46 Tο Eυαγγέλιον «Xρυσοίς Γράμμασιν» ΣΩTHPHΣ KAΔAΣ

8. http://pacific.jour.auth.gr/emmeis/?p=7200Το δίλημμα… Ηλεκτρονικό ή έντυπο βιβλίο;Σύνταξη: Θανάσης Καπουράνης

9. http://www.academia.edu/2970292/_Έντυπο ή ηλεκτρονικό βιβλίο; Η παιδαγωγική σημασία του διλήμματος Κων/νος Μαλαφάντης
10. http://zeronews.gr/index.php/politismos Από τον Ανδρέα Ι. Σιδέρη

                                                                                                                                                                                               ΝΙΚΟΛΑΟΣ Γ.ΖΥΓΟΓΙΑΝΝΗΣ
                                                                                                                                                                                                    Καθηγητής-Συγγραφέας

Παρασκευή, 5 Αυγούστου 2011

''ΣΤΟΝ ΨΥΧΙΑΤΡΟ'': ΠΑΛΙΑ ΣΕΙΡΑ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ




Στον Ψυχίατρο
Κωμική σειρά 18 επεισοδίων των 30 λεπτών
Πρεμιέρα στον ΑΝΤ1 τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 1992
Σενάριο του Ανδρέα Σάντερς
Σκηνοθεσία του Γιώργου Κιμούλη
Ηθοποιοί Γιώργος Κιμούλης, Αλίκη Γεωργούλη, Ελένη Κρίτα, Στράτος Παχής, Τζόλυ Γαρμπή, Νίνα Παπαζαφειροπούλου,Βάνα Ζάκα , Βασίλης Ψυχογιόπουλος , Φώτης Αρμένης
...Ένας σπουδαγμένος στο Παρίσι ψυχίατρος, επιστρέφει στην Ελλάδα και ανοίγει το γραφείο του στο ισόγειο του πατρικού του σπιτιού, με αποτέλεσμα το μπέρδεμα των ιατρικών και των οικογενειακών του υποχρεώσεων...
ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΔΗΓΟ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΣΕΙΡΩΝ 1967-1998 ΦΩΤΟ ΑΠΟ www.retrodb.gr

VIDEO ΑΠΟ papadvasil

Κυριακή, 31 Ιουλίου 2011

C' EST LA VIE: ''ΠΑΛΙΑ ΣΕΙΡΑ ΤΗΣ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗΣ''










C' EST LA VIE
Κωμική σειρά 32 επεισοδίων των 45 λεπτών
Πρεμιέρα στο MEGA την Τρίτη 7 Οκτωβρίου 1997
Φινάλε στις 25 Ιουνίου 1998
Παραγωγή ON Productions
Σενάριο της Μαρίας Ζαφειροπούλου και του Σταύρου Καλαφατίδη
Σκηνοθεσία του Άκη Σταματιάδη
Ηθοποιοί Πέτρος Φιλιππίδης (Πέτρος Αριστόπουλος), Ελίνα Ακριτίδου (Ζωή), Ελευθερία Ρήγου (Γωγώ), Τόνι Δημητρίου (Κίμων Πασάλης), Γιώργος Λέφας, Στέλλα Κρούσκα (Αριάδνη Σωτηρέλη), Νίκος Αλεξίου
...Ο Πέτρος, ένας αμετανόητος εργένης, σώζει από βέβαιο θάνατο τη Ζωή, μια κοπέλα που φορώντας το νυφικό αποπειράται να αυτοκτονήσει μπροστά στη πόρτα του διαμερίσματός του. Η Ζωή, η οποία πάσχει από αμνησία και δεν θυμάται τίποτα από το παρελθόν της, μόλις συνέρχεται στο εργένικο διαμέρισμα και αντικρίζει τον Πέτρο, πιστεύει πως είναι η γυναίκα του. Κι εκείνος προκειμένου να αποφύγει τα χειρότερα, αποφεύγει να δώσει κατηγορηματικές απαντήσεις και έτσι αποδέχεται έμεσα τον ρόλο του...Ένας ρόλος που αρχίζει όλο και περισσότερο να του αρέσει....
ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΔΗΓΟ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΩΝ ΣΕΙΡΩΝ 1967-1998



ΦΩΤΟ ΑΠΟ http://www.retrodb.gr/ VIDEO ΑΠΟ fedonassol

Σάββατο, 30 Ιουλίου 2011

VELOCIRAPTOR - ΒΕΛΟΣΙΡΑΠΤΟΡΑΣ

Βελοσιράπτορας
Ο Βελοσιράπτορας (και, σπανιότερα, Βελοκιράπτορας) (Velociraptor) είναι γένος δρομεοσαυρίδη θηριόποδου δεινόσαυρου που έζησε, κατά προσέγγιση πριν από 75 με 71 εκατομμύρια χρόνια, κατά τη διάρκεια της Ύστερης Κρητιδικής Περιόδου. Δύο είδη έχουν αναγνωριστεί μέχρι σήμερα, αν και ο χαρακτηρισμός έχει αποδοθεί και σε άλλα στο παρελθόν. Ο τύπος είδους είναι V. mongoliensis· απολιθώματα του είδους έχουν ανακαλυφθεί στην Εσωτερική και Εξωτερική Μογγολία στην κεντρική Ασία. Το 2008 ονομάστηκε ένα νέο είδος, V. osmolkae, που προέρχονταν από κρανιακό υλικό της Εσωτερικής Μογγολίας.
Μικρότερος από άλλους δρομεοσαυρίδες όπως ο Δεινόνυχος (Deinonychus) και ο Αχιλλοβάτωρ (Achillobator), ο μεγέθους γαλοπούλας Βελοκιράπτορας εμφάνιζε πολλά από τα κοινά ανατομικά χαρακτηριστικά. Ήταν ένα δίποδο φτερωτό σαρκοβόρο με μια μακριά, άκαμπτη ουρά και ένα διευρυμένο, σε σχήμα δρεπανιού, νύχι σε κάθε πίσω πόδι, το οποίο χρησιμοποιούσε για να σκοτώσει το θήραμά του. Ο Βελοσιράπτορας διακρίνεται εύκολα από τους άλλους δρομεοσαυρίδες, εξ' αιτίας του μακριού χαμηλού, με ένα υψωμένο ρύγχος, κρανίου του.
Ο Βελοσιράπτορας (κοινώς εν συντομία «ράπτορας») είναι ένας από τα είδη δεινοσαύρων περισσότερο γνωστοποιημένο στο ευρύ κοινό, λόγω του εξέχοντα ρόλου του στην κινηματογραφική σειρά ταινιών Jurassic Park. Στις ταινίες αναπαριστάται με ανατομικές ανακρίβειες, συμπεριλαμβανομένου μεγαλύτερου μεγέθους από αυτό της πραγματικότητας και έλλειψης φτερών. Είναι επίσης πολύ γνωστός στους παλαιοντολόγους με πάνω από δώδεκα ανακτημένους σκελετούς απολιθωμάτων. Ένα ιδιαίτερα γνωστό δείγμα, διατηρεί ένα Βελοσιράπτορα σε θέση μάχης με έναν Πρωτοκεράτοπα (Protoceratops).
Περιγραφή
Ο Βελοσιράπτορας ήταν ένας μεσαίου μεγέθους δρομεοσαυρίδης, με ανώτατο μήκος σώματος 2,07 μ., ύψος γοφών 0,5 μ. Και βάρος 15 κιλών. Το κρανίο, μήκους 25 εκ. ήταν χαρακτηριστικά κυρτωμένο προς τα πάνω, κοίλο στην ανώτερη επιφάνεια και κυρτό στην κατώτερη. Οι γνάθοι επενδύονταν με 26-28 αραιά κατανεμημένα δόντια σε κάθε πλευρά, το καθένα σε μεγαλύτερο βαθμό πριονωτό στην πίσω αντί την μπροστινή πλευρά – πιθανώς μια προσαρμογή που βελτίωνε την ικανότητα αρπαγής και κρατήματος ευκίνητης λείας.
Ο Βελοσιράπτορας, όπως άλλοι δρομεοσαυρίδες κατείχε μεγάλα χέρια (manus) με τρία ισχυρά καμπυλωτά νύχια, παρόμοια στην κατασκευή και στην ευκαμψία με τα οστά των φτερών των σύγχρονων πουλιών. Το δεύτερο δάχτυλο ήταν εκείνο με το μεγαλύτερο μήκος, ενώ το πρώτο εκείνο με το μικρότερο. Η δομή των καρπιαίων (wrist) οστών προλάμβανε τον πρηνισμό τους και εξανάγκαζε τις παλάμες να κρατιούνται με την παλαμιαία επιφάνεια στραμμένη προς τα μέσα και όχι προς τα κάτω. Το πρώτο δάκτυλο του ποδιού, όπως και σε άλλα θηριόποδα, δεν άπτονταν του εδάφους. Όμως, ενώ τα υπόλοιπα τρία δάκτυλα των ποδιών των περισσοτέρων θηριόποδων επικοινωνούσαν με το έδαφος, δρομεοσαυρίδες, όπως ο Βελοσιράπτορας στηρίζονταν μόνο στο τρίτο και στο τέταρτο δάκτυλο. Το δεύτερο αυτών, για το οποίο ο Βελοσιράπτορας είναι διάσημος ήταν σε υψηλό βαθμό τροποποιημένο και βρισκόταν συνεχώς χωρίς επαφή με το έδαφος. Έφερε ένα σχετικά μεγάλο, δρεπανοειδές νύχι, τυπικό στοιχείο δρομεοσαυρίδων και τροοδοντίδων δεινοσαύρων. Το συγκεκριμένο νύχι, μήκους πάνω από 6,5 εκ., ήταν ένας ευλογοφανής θηρευτικός μηχανισμός που λειτουργία του ήταν να ορμά στο θήραμα, προκαλώντας κατά πάσα πιθανότητα ένα μοιραίο χτύπημα.
Μακριές οστέινες αποφύσεις (prezygarophyses) στις ανώτερες επιφάνειες των σπονδύλων, όπως επίσης και αποστεωμένοι τένοντες στο κάτω μέρος, προσέδιδαν ακαμψία στην ουρά του Βελοσιράπτορα. Οι συγκεκριμένες αρθρικές αποφύσεις ξεκινούσαν στον δέκατο ουραίο (caudal) σπόνδυλο, επιμηκύνονταν προς τα μπροστά, υποστηρίζοντας τέσσερις με δέκα επιπρόσθετους σπονδύλους ανάλογα με τη θέση της ουράς. Η ακαμψία εξανάγκαζε την ουρά στο σύνολό της να λειτουργήσει ως ένα ξεχωριστό σύνολο, σε σχήμα ράβδου, προλαμβάνοντας την κατακόρυφη κίνηση μεταξύ των σπονδύλων. Παρ' όλα αυτά ένα, τουλάχιστον, δείγμα διατηρεί μια σειρά ανέπαφων ουραίων σπονδύλων που καμπύλωναν πλαγίως σε ένα μακρύ σχήμα S, υποδεικνύοντας ότι η οριζόντια ευλυγισία διατηρούνταν σε μεγαλύτερο βαθμό. Οι συγκεκριμένες εφαρμογές της ουράς παρείχαν πιθανώς ισορροπία και σταθερότητα κατά την περιστροφή, ειδικά σε υψηλές ταχύτητες.
Το 2007, παλαιοντολόγοι επισημοποίησαν την ανακάλυψη διογκώσεων φτερών σε έναν καλά διατηρημένο πήχη Βελοκιράπτορα από τη Μογγολία, επιβεβαιώνοντας την παρουσία φτερών στο είδος
Ιστορία
Όλα τα γνωστά δείγματα Βελοκιράπτορα ανακαλύφθηκαν στον Σχηματισμό Djadochta, αμφότερα στην Μογγολική επαρχία Ömnögovi και στην Κινέζικη Εσωτερική Μογγολία. Ένα είδος Βελοσιράπτορα, πιθανώς το V. mongoliensis, διατηρείται επίσης στον σχετικά νεότερο Σχηματισμό Μπάρουν Γκόγιοτ της Μογγολίας. Οι συγκεκριμένοι γεωλογικοί σχηματισμοί εκτιμούνται χρονολογικά στο Καμπάνιο στάδιο (γύρω στα 83 με 70 εκατομμύρια χρόνια πριν) της Ύστερης Κρητιδικής Περιόδου.
Ο V. mongoliensis έχει βρεθεί σε πολλές από τις διάσημες και παραγωγικές τοποθεσίες του Djadochta. Ο τύπος δείγματος ανακαλύφθηκε στην τοποθεσία Φλέιμινγκ Κλιφς, ενώ οι «Μαχητικοί δεινόσαυροι» στην τοποθεσία Tugrig. Οι ευρέος γνωστές τοποθεσίες Μπάρουν Γκόγιοτ του Khulsan και Khermeen Tsav έχουν παραγάγει υπολείμματα τα οποία κατά πάσα πιθανότητα ανήκουν στο γένος Βελοκιράπτορα. Η προέλευση δοντιών και ατελών υπολειμμάτων νεαρών V. mongoliensis αποδίδεται στον Σχηματισμό Bayan Mandahu, μια γόνιμη τοποθεσία στην Εσωτερική Μογγολία σύγχρονη του Djadochta. Όμως, τα συγκεκριμένα απολιθώματα δεν έχουν επεξεργαστεί ή μελετηθεί από το 2008. Ένα ατελές κρανίο ενηλίκου από το Σχηματισμό Bayan Mandahu αποδόθηκε στο ξεχωριστό είδος V. osmolskae.
Παλαιοοικολογία
Όλες οι τοποθεσίες απολιθωμάτων που έχουν αποφέρει υπολείμματα Βελοσιράπτορα διατηρούν ένα άγονο περιβάλλον με πεδία αμμόλοφων και διαλείποντων ρευμάτων νερού, αν και το νεότερο ηλικιακά περιβάλλον του Μπάρουν Γκογιότ μοιάζει ελάχιστα πιο υγρό από αυτό του παλαιότερου Djadochta. Η θέση μερικών πλήρων απολιθωμάτων, όπως επίσης ότι ο τρόπος διατήρησης των περισσοτέρων, που διαφαίνεται μέσα σε μη δομημένες καθιζήσεις ψαμμίτη, αποκαλύπτει ότι ένας αριθμός δειγμάτων θάφτηκε ζωντανός, κατά τη διάρκεια αμμοθύελλας, γεγονός κοινό στα τρία περιβάλλοντα.
Εκτός του Πρωτοκεράτοπα (Protoceratops), από τον οποίο τρεφόταν, ο Βελοσιράπτορας μοιραζόταν το περιβάλλον του με άλλα πρωτογενή κερατόψια όπως ο Ουδανοκεράτοπας (Udanoceratops) και αγχυλοσαυρίδες όπως ο Πινακόσαυρος (Pinacosaurus), μαζί με αρκετά είδη οβιραπτορίδων, τροοδοντίδων, άλλων δρομεοσαυρίδων (σαν τον Αδάσαυρο (Adasaurus)) και αλβαρεζσαυριδων.[16] Πολλά από αυτά ήταν παρόντα στο σύνολο των σχηματισμών, αν και διέφεραν στο επίπεδο είδους. Παραδείγματος χάρη, ο Djadochta κατοικούνταν από τους Velociraptor mongoliensis, Protoceratops andrewsi, Pinacosaurus grangeri. Αυτές οι διαφορές στην κατανομή των ειδών, οφείλονταν πιθανώς σε ένα φυσικό φράγμα που διαχώριζε τους δύο σχηματισμούς, πού ήταν γεωγραφικά σε σχετικά κοντινή απόσταση ο ένας με τον άλλο, ή καταδεικνύει μια ελαφριά χρονική διαφορά
Θηρευτική συμπεριφορά
Το δείγμα των «Μαχητικών δεινοσαύρων» των V. mongoliensis και Protoceratops andrewsiΤο δείγμα των «Μαχητικών δεινοσαύρων», που ανακτήθηκε το 1971, διατηρεί ένα Velociraptor mongoliensis και ένα Protoceratops andrewsi σε θέση μάχης και παρέχει ακριβή στοιχεία θηρευτικής συμπεριφοράς. Όταν δηλώθηκε αρχικά, υπέθεσαν ότι τα δύο ζώα αποτέλεσαν θύματα πνιγμού. Όμως, καθώς είχαν διατηρηθεί σε καθιζήσεις αρχαίων αμμόλοφων, θεωρείται τώρα ότι τα ζώα είχαν θαφτεί στην άμμο, είτε εξ αιτίας ενός καταρρέοντα αμμόλοφου, είτε σε μια αμμοθύελλα. Ο ενταφιασμός πρέπει να πραγματοποιήθηκε εξαιρετικά γρήγορα, κρίνοντας από τις, παρόμοιες με αυτές στην ζωή, θέσεις των ζώων όπου είχαν διατηρηθεί. Αμφότερα τα πρόσθια και ένα πίσω άκρο του Πρωτοκεράτοπα λείπουν, γεγονός που μαρτυρεί στοιχεία πτωματοφαγίας από άλλα ζώα.
Το χαρακτηριστικό νύχι του δεύτερου δακτύλου των δρομεοσαυρίδων, παραδοσιακά παρουσιάζεται ως ένα φονικό όπλο· η υποτιθέμενη χρήση του είναι αυτή του να κομματιάζει και να ξενεντερίζει τη λεία. Στο δείγμα των «Μαχητικών δεινοσαύρων» ο Βελοσιράπτορας κείται στο κάτω μέρος, με ένα από τα δρεπανοειδή νύχια προφανώς καρφωμένο στο λάρυγγα του θηράματος του, ενώ το ρύγχος του Πρωτοκεράτοπα συσφίγγεται πάνω από το δεξί πρόσθιο άκρο του επιτιθέμενου. Αυτό υποδεικνύει ότι ο Βελοσιράπτορας πιθανώς χρησιμοποιούσε το δρεπανοειδές νύχι για να διαπεράσει ζωτικά όργανα του λάρυγγα, όπως την σφαγίτιδα φλέβα, την καρωτιδική αρτηρία ή την τραχεία αντί να ξεσκίζει την κοιλιά. Η εσωτερική άκρη του νυχιού ήταν καμπυλωμένη και όχι ασυνήθιστα αιχμηρή, το οποίο ίσως απέκλειε κάθε είδος δράσης διαμελισμού, αν και τα γνωστά στοιχεία περιορίζονται στον κοκάλινο πυρήνα του νυχιού. Ο παχύς γαστρικός τοίχος δέρματος και μυών μεγάλων θηραμάτων θα ήταν δύσκολος να διαπεραστεί χωρίς μια ειδικά προσαρμοσμένη επιφάνεια κοπής. Η εν λόγω υπόθεση εξετάστηκε το 2005 στο ντοκιμαντέρ του BBC Η Αλήθεια για τους Δολοφόνους Δεινόσαυρους (The Truth about Killer Dinosaurs). Η παραγωγοί του προγράμματος δημιούργησαν ένα τεχνητό πόδι και νύχι Βελοκιράπτορα και χρησιμοποίησαν μια χοιρινή κοιλιά για να προσομοιώσουν τη λεία του δεινόσαυρου. Αν και το νύχι διείσδυσε στον γαστρικό τοίχο, δεν μπόρεσε, ωστόσο, να τον ξεσκίσει ολοκληρωτικά, καταδεικνύοντας ότι δεν χρησιμοποιούνταν για να ξεκοιλιάζει. Ωστόσο, το πείραμα δεν επαναλήφθηκε από άλλους επιστήμονες, έτσι τα αποτελέσματα δεν είναι εφικτό να εδραιωθούν.
Υπολείμματα Δεινόνυχου (Deinonychus), ενός συγγενικού δρομεοσαυρίδη, έχουν βρεθεί σε συγκεντρώσεις πολλών ατόμων. Ο Δεινόνυχος έχει επίσης βρεθεί συνδεδεμένος με το μεγάλου μεγέθους φυτοφάγο Τενοντόσαυρο (Tenontosaurus), το οποίο θεωρείται στοιχείο ομαδικού κυνηγιού. Το μόνο αδιαμφισβήτητο στοιχείο κοινωνικής συμπεριφοράς μεταξύ δρομεοσαυρίδων προέρχεται από μια Κινέζικη σειρά ιχνών (trackways) απολιθωμένων πατημασιών, που παρέχει έξι άτομα ενός μεγάλου είδους που μετακινούνται ως ομάδα, παρ' όλο που κανένα στοιχείο ομαδικής θήρευσης δεν έχει ανακτηθεί. Αν και πολλά μονωμένα απολιθώματα Βελοκιράπτορα έχουν βρεθεί στη Μογγολία, κανένα από αυτά δεν σχετίζονταν με άλλα άτομα. Επομένως, ενώ ο Βελοσιράπτορας κοινώς παρουσιάζεται ως ομαδικός θηρευτής, όπως στο Jurassic Park, υπάρχουν οριακά στοιχεία προς υποστήριξη της θεωρίας, γενικά για τους δρομεοσαυρίδες και κανένα ιδιάζουσας σημασίας για τον ίδιο το Βελοσιράπτορα. Η πρόταση του ομαδικού κυνηγιού βασίζεται σε μια ανακάλυψη ενός αριθμού δειγμάτων Δεινόνυχου, γύρω από τα υπολείμματα ενός Τενοντόσαυρου. Καμία άλλη ομάδα δρομεοσαυρίδων δεν έχει βρεθεί σε κοντινή σύνδεση.
Πτωματοφαγία
Το 2010 ο Χον και άλλοι συνεργάτες εξέδωσαν ένα δοκίμιο, βασισμένο στην ανακάλυψή τους το 2008 στο Σχηματισμό Bayan Mandahu, ενός αποβαλλόμενου δοντιού που πιστεύονταν ότι άνηκε σε Βελοσιράπτορα σε κοντινή απόσταση με ένα σιαγόνιο οστό που έφερε αποτυπώματα από δόντια, που θεωρούνταν ότι προέρχονταν από Πρωτοκεράτοπα. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι το εύρημα αντιπροσώπευε «κατανάλωση κουφαριών ύστερου σταδίου από το Βελοσιράπτορα», καθώς ο θηρευτής πιθανώς είχε τραφεί με άλλα μέλη ενός πρόσφατα σκοτωμένου Πρωτοκεράτοπα, προτού δαγκώσει την περιοχή των σιαγόνων. Το στοιχείο υποστήριξε το συμπέρασμα του απολιθώματος των «Μαχητικών δεινοσαύρων» ότι ο Πρωτοκεράτοπας αποτελούσε μέρος της διατροφής του Βελοκιράπτορα.
Μεταβολισμός
Ο Βελοσιράπτορας ήταν, κατά πάσα πιθανότητα, ως κάποιο επίπεδο θερμόαιμος, καθώς απαιτείται ένα σημαντικό ποσό ενέργειας για τη διεκπεραίωση του κυνηγιού. Σύγχρονα ζώα που κατέχουν φτέρωμα ή τριχωτή επένδυση, όπως ο Βελοσιράπτορας, τείνουν να είναι θερμόαιμα, αφού τα καλύμματα δρουν ως μονωτικά υλικά. Παρ' όλα αυτά η ανάπτυξη των κοκάλων ποικίλλει στους δρομεοσαυρίδες, και κάποια πρωινά πουλιά υποδεικνύουν έναν πιο μέσο μεταβολισμό, σε σύγκριση με τα περισσότερα σύγχρονα θερμόαιμα θηλαστικά και πουλιά. Η ανατομία, ο τύπος φτερών, η δομή των κοκάλων και ακόμη η ανατομία των ρινικών διόδων (ένας συνήθης δείκτης-κλειδί του μεταβολισμού) του κίβι είναι παρόμοια με αυτή των δρομεοσαυρίδων. Το κίβι είναι ένα υψηλά δραστήριο μη ιπτάμενο πτηνό, με μια σταθερή θερμοκρασία σώματος και ένα χαμηλό μεταβολικό ρυθμό ξεκούρασης, κάνοντας το ένα καλό πρότυπο των πρωτογενών πουλιών και των δρομεοσαυρίδων.
Φτερά
Είναι επικυρωμένο ότι απολιθώματα δρομεοσαυρίδων πιο πρωτόγονων από αυτά του Βελοκιράπτορα είχαν φτερά που κάλυπταν το σώμα τους και πλήρως αναπτυγμένες φτερωτές πτέρυγες. Το γεγονός ότι οι πρόγονοι του Βελοκιράπτορα ήταν καλυμμένοι με φτερά και πιθανώς κατείχαν ικανότητα πτήσης μεγάλων αποστάσεων, υποδεικνύουν στους παλαιοντολόγους ότι ο Βελοσιράπτορας έφερε επίσης φτερά, αφού στις μέρες μας τα άπτερα πουλιά διατηρούν το μεγαλύτερος μέρος των φτερών τους.
Το Σεπτέμβριο του 2007, ερευνητές παρατήρησαν διογκώσεις φτερών στον πήχη ενός δείγματος που βρέθηκε στην Μογγολία. Αυτά τα εξογκώματα στα οστά των πτερύγων των πτηνών δείχνουν το σημείο όπου στηρίζονται τα φτερά και η παρουσία τους στο Βελοσιράπτορα καταδεικνύει ότι κατείχε επίσης φτερά. Σύμφωνα με τον παλαιοντολόγο Άλαν Τέρνερ:
« Η απουσία διογκώσεων φτερών δεν σημαίνει αναγκαία ότι ένας οποιοσδήποτε δεινόσαυρος δεν είχε φτερά. Ανακαλύπτοντας παρόμοιες διογκώσεις στο Βελοσιράπτορα, όμως, σημαίνει ότι αναμφίβολα καλύπτονταν με φτερά. Αυτό είναι κάτι που αναμέναμε εδώ και καιρό, αλλά κανένας δεν είχε τα μέσα για να το αποδείξει. »
Ο ερευνητής Μαρκ Νόρελ εφημέριος απολιθωμάτων ερπετών, αμφίβιων και πτηνών του Αμερικάνικου Μουσείου Φυσικής Ιστορίας, συγκλίνει προς τη συγκεκριμένη ανακάλυψη, λέγοντας:
« Όσο μαθαίνουμε για αυτά τα ζώα, τόσο ανακαλύπτουμε ότι βασικά δεν υπάρχει καμιά διαφορά μεταξύ των πουλιών και των αρχαίων προγόνων τους, όπως τον Βελοσιράπτορα. Αμφότεροι έχουν υοειδές οστό (wishbone), επωάζουν τα αυγά τους, κατέχουν κοίλα κόκαλα και καλύπτονταν με φτερά. Αν ζώα όπως ο Βελοκιράπτορας ζούσαν σήμερα, η πρώτη μας εντύπωση θα ήταν ότι πρόκειται για πολύ ασυνήθιστα πουλιά. »
Σύμφωνα με τον Τέρνερ και τους Νόρελ και Πίτερ Μακοβίκι, διογκώσεις φτερών δεν απαντώνται σε όλα τα προϊστορικά πουλιά και η απουσία τους δεν συνεπάγεται με το γεγονός ότι το ζώο δεν καλύπτονταν με φτερά – τα φλαμίνγκο, για παράδειγμα, δεν έχουν διογκώσεις. Παρ' όλα αυτά, η παρουσία τους επιβεβαιώνει ότι ο Βελοσιράπτορας έφερε φτερά πτερύγων σύγχρονου τύπου. Ο πήχης του δείγματος στον οποίον παρατηρήθηκαν τα εξογκώματα (δείγμα νο. IGM 100/981) αντιπροσωπεύει ένα ζώο μήκους 1,5 μέτρων και βάρους 15 κιλών. Με βάση την απόσταση των έξι διατηρημένων διογκώσεων του δείγματος, οι επιστήμονες πρότειναν ότι ο Βελοκιράπτορας έφερε 14 δευτερεύοντα, (φτερά των πτερύγων που απορρέουν του πήχη) σε σύγκριση με τα 12 ή περισσότερα του Αρχαιοπτέρυξ (Archaopteryx), τα 18 του Μικροράπτορα (Microraptor) και τα 10 του Rahonavis. Ο τύπος παρέκκλισης στον αριθμό των φτερών πτερύγων μεταξύ συγγενικών ειδών, που ισχυρίστηκαν οι συντάκτες αναμένεται, αποφέροντας παρόμοια διακύμανση με αυτή μεταξύ σύγχρονων πτηνών.
Ο Τέρνερ και συνεργάτες απέδωσαν την παρουσία φτερών στο Βελοσιράπτορα ως απόδειξη εναντίον της γνώμης ότι οι μεγαλύτεροι, άπτεροι μανιράπτορες έχαναν το φτέρωμά τους δευτερεύοντως εξ' αιτίας της αύξησης του μεγέθους του σώματος. Επιπροσθέτως, παρατήρησαν ότι διογκώσεις φτερών δεν παρατηρούνται σχεδόν ποτέ σε σύγχρονα, μη ιπτάμενα πτηνά και ότι η παρουσία τους στο Βελοσιράπτορα (ο οποίος θεωρείται άπτερος, λόγω του σχετικά μεγάλου μεγέθους και των κοντών πρόσθιων άκρων) αποτελεί στοιχείο ότι οι πρόγονοι των δρομεοσαυρίδων μπορούσαν να πετάξουν, αν και είναι πιθανό ότι ο σκοπός των μεγάλων φτερών πτερύγων που έχουν συναχθεί με προγόνους του Βελοκιράπτορα ήταν διαφορετικός από αυτόν της πτήσης. Τα φτερά του άπτερου Βελοσιράπτορα ίσως χρησιμοποιούνταν για επίδειξη, για κάλυψη των φωλιών κατά την επώαση, ή για επιπρόσθετη ταχύτητα και ώθηση για την ανάβαση πρανών.
Στη λαϊκή κουλτούρα
Βελοσιράπτορας είναι γνωστός για το ρόλο του ως μοχθηρός και πανούργος δολοφόνος στην νουβέλα Jurassic Park του Μάικλ Κρίχτον το 1990 και στην κινηματογραφική μεταφορά της το 1993, υπό τη σκηνοθεσία του Στίβεν Σπίλμπεργκ, στην οποία παρουσιάζονται ως οι βασικοί αντίπαλοι. Οι «ράπτορες» που απεικονίστηκαν στο Jurrasic Park προήλθαν από το πρότυπο ενός μεγαλύτερου συγγενή, του Δεινόνυχου (Deinonychus), τον οποίο ο Γκρέγκορυ Πωλ την συγκεκριμένη περίοδο αποκαλούσε Velociraptor antirrhopus. Οι παλαιοντολόγοι στη νουβέλα και στην ταινία ανασκάπτουν έναν ομοίως ονομασμένο σκελετό Βελοκιράπτορα στη Μοντάνα, μακριά από την εμβέλεια δράσης του Βελοσιράπτορα στην Κεντρική Ασία, αλλά μέσα σε αυτήν του Δεινόνυχου. Ένας χαρακτήρας της νουβέλας δηλώνει χαρακτηριστικά ότι «...τώρα ο Δεινόνυχος θεωρείται βελοκιράπτορας», υποδεικνύοντας ότι ο Κρίχτον χρησιμοποίησε την ταξινομία του Πωλ, αν και οι «ράπτορες» στη νουβέλα αναφέρονται ως V. mongoliensis.
Οι δημιουργοί της ταινίας αύξησαν το μέγεθος του Βελοσιράπτορα για θεατρικούς λόγους και μετέβαλλαν το σχήμα του ρύγχους. Επιπλέον, τα πρόσθια άκρα των ζώων της ταινίας διαφέρουν στη δομή και στη στάση αυτών των πραγματικών δρομεοσαυρίδων και οι ουρές τους ήταν υπερβολικά κοντές και ευκίνητες, ανατομικές ανακρίβειες που έρχονται σε άμεση αντιδιαστολή με τα απολιθώματα. Άλλη μία αξιοσημείωτη διαφορά είναι η απουσία φτερών. Στην πραγματικότητα, ο Βελοκιράπτορας, όπως και άλλοι μανιράπτορες δεινόσαυροι, καλύπτονταν με φτέρωμα. Οι ταινίες Jurassic Park και Jurrasic Park: The Lost World, ωστόσο, εκδόθηκαν προτού αυτό γνωστοποιηθεί. Στο Jurrasic Park III ο Βελοσιράπτορας αναπαριστάται με, παρόμοιες με αυτές των φτερών, συγκροτήσεις κατά μήκος του πίσω μέρους του κεφαλιού και του λαιμού, αν και δεν ομοιάζουν με τα γνωστά φτερά δρομεοσαυρίδων, και οι διογκώσεις φτερών μερικών δειγμάτων Βελοκιράπτορα αποδεικνύουν ότι είχαν πλήρως εξελιγμένα φτερά, συναφή με αυτά των σύγχρονων πουλιών. Επίσης, στο Jurrasic Park III ο Δρ. Άλαν Γκραντ (Dr. Alan Grand), που τον υποδύεται ο Σαμ Νέιλ, δηλώνει ότι ο Βελοκιράπτορας ήταν εξυπνότερος από τα δελφίνια, τις φάλαινες και ορισμένα πρωτεύοντα θηλαστικά. Με βάση στοιχεία απολιθωμάτων, αυτό είναι σχεδόν σίγουρα απίθανο.
Εξ΄αιτίας της επιτυχίας πολλών προϊόντων της ταινίας Jurassic Park, ο Βελοσιράπτορας έχει μετατραπεί σε πανταχού παρών αντιπρόσωπο των δεινοσαύρων στην λαϊκή κουλτούρα. Έχει προβληθεί σε πολυάριθμα παιχνίδια, ταινίες animation, βιντεοπαιχνίδια και τηλεοπτικές σειρές για παιδιά, μαζί με αρκετά τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ. Το 1995, η πόλη του Τορόντο απέκτησε μια ομάδα μπάσκετ του NBA με έδρα τον Καναδά, που ονομάστηκε Τορόντο Ράπτορς.
ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Τετάρτη, 27 Ιουλίου 2011

HERMETISM - ΕΡΜΗΤΙΣΜΟΣ

Ερμητισμός
Ο ερμητισμός είναι ένα μεταφυσικό σύστημα και ένα σώμα συστηματοποιημένων μαγικών, μαντικών, αστρολογικών και αλχημικών πρακτικών, το οποίο ανάγεται στις απόκρυφες διδασκαλίες του μυθολογικού Ερμή του Τρισμέγιστου, μίας θεότητας που αποτελούσε συγχώνευση του ελληνικού Ερμή με τη σεληνιακή αιγυπτιακή θεότητα Θωθ. Ο ερμητισμός αποτέλεσε δημιούργημα των κατώτερων τάξεων της κατεχόμενης Αιγύπτου κατά την ύστερη ελληνιστική και τη ρωμαϊκή εποχή και, ως εκ τούτου, αποτελεί τυπικό δείγμα του σύντονου συγκρητισμού των χρόνων εκείνων.

Συνολικά μπορεί να ειπωθεί ότι ο ερμητισμός, του οποίου η διαμόρφωση ξεκίνησε κατά το 2ο αιώνα π. Χ. και ολοκληρώθηκε περί το 2ο αιώνα μ. Χ., αποτέλεσε μία εκλεκτική απάντηση στην ξένη κατοχή της Αιγύπτου, η οποία προσάρμοσε και μετασχημάτισε πολλαπλά ρεύματα ιδεών (αιγυπτιακή θρησκεία, μυστηριακές λατρείες, ελληνιστική μαγεία, πλατωνισμός, ιουδαϊσμός) σε ένα συνεκτικό φιλοσοφικό σύστημα αποδεκτό από τον εγχώριο πληθυσμό και αντιπροσωπευτικό της εποχής του· μίας εποχής όπου άρχισαν να επικρατούν στο ευρύ κοινό η αναζήτηση του υπερβατικού, η δεισιδαιμονία και ένας μαγικός τρόπος σκέψης.
Ερμητική φιλολογία
Η συγγραφή των ερμητικών κειμένων ολοκληρώθηκε στην Αίγυπτο περί τα τέλη του δεύτερου αιώνα μ. Χ. Οι ρίζες του ερμητισμού ανάγονται στο απώτερο ιερατικό παρελθόν της Αιγύπτου των Φαραώ, εξελληνισμένου πλέον και συμβατού με τη φιλοσοφία και τις μυστηριακές θρησκείες της ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής. Χάρη στον ερμητισμό, κεντρική διάλεκτος της γενικότερης μυστικιστικής και μαγικής επέλασης του τρίτου και τέταρτου αιώνα μ. Χ. θα γίνει η κοπτική, η ύστατη φάση της αιγυπτιακής γλώσσας που διαδέχθηκε κατά τον πρώτο αιώνα μ. Χ. τη δημοτική αιγυπτιακή της εποχής των Πτολεμαίων και γραφόταν με ένα τροποποιημένο ελληνικό αλφάβητο. Τα ερμητικά κείμενα διακρίνονταν σε φιλοσοφικά και πρακτικά, με τα πρώτα να συνθέτουν ένα πλήρες μεταφυσικό, εσχατολογικό και σωτηριολογικό σύστημα και τα δεύτερα να αποτελούν συλλογές από ξόρκια και συνταγές για τη μαγική ερμηνεία ή χειραγώγηση φυσικών φαινομένων, διατριβές αστρολογίας, βοτανολογίας, ιατρικής, δαιμονολογίας, μαντείας κλπ. Στη λαϊκή σκέψη της εποχής η διάκριση αυτή υπήρχε μόνο για πρακτικούς λόγους και η βαθύτερη ταυτότητα όλων των ερμητικών κειμένων θεωρούνταν κοινή και αδιαίρετη.
Τα διασωθέντα ερμητικά κείμενα έχουν χαρακτήρα διαλογικό, όπου συνήθως ο Ερμής / Θωθ καθοδηγεί κάποιον οπαδό του στην αποκάλυψη μίας αλήθειας. Τα περισσότερα έχουν μεταφυσικό, μαγικό ή αλχημικό χαρακτήρα εμπλουτισμένο με αναφορές στην αιγυπτιακή θρησκεία και λογοτεχνία, ενώ τουλάχιστον ένα εξ' αυτών εμπεριέχει μία προφητεία για τον υποτιθέμενο, αιματηρό, μελλοντικό τερματισμό της ρωμαϊκής κατοχής της Αιγύπτου. Αν και έχουν σωθεί μόνο ελληνικά κείμενα, ή λατινικές μεταφράσεις άγνωστων πηγών, είναι σαφές πως κατά την Αρχαιότητα κυκλοφορούσαν ερμητικά κείμενα στα κοπτικά, στα αραμαϊκά, στα αρμενικά κλπ. Μετά τον εκχριστιανισμό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας κατά τον τέταρτο αιώνα ο ερμητισμός επιβίωσε σε πυρήνες αλχημιστών στον ισλαμικό κόσμο, οπότε και γράφηκαν ή μεταφράστηκαν ερμητικές πραγματείες στα αραβικά (όπως ο αλχημικός οδηγός "Σμαραγδένιος Πίνακας").
Τα ερμητικά κείμενα που διασώθηκαν ως σήμερα συνοψίζονται σε δεκαοκτώ ελληνικά συγγράμματα γνωστά με τον τίτλο Ερμού του Τρισμέγιστου ή, στα λατινικά, Corpus Hermeticum. Τα κείμενα αυτά εκδόθηκαν για πρώτη φορά στην Ευρώπη από τον Μάρσιλο Φιτσίνο σε λατινική μετάφραση με τον τίτλο Mercurii Trismegisti liber de postestate et sapientia Dei (1471), ενώ κυκλοφόρησαν τελικώς στην ελληνική έκδοσή τους από τον Τυρνέβ (Παρίσι, 1554) με τους τίτλους Ποιμάνδρης, Όροι Ασκληπιού προς Άμμωνα βασιλέα Προς Ασκληπιό και Προς τον εαυτού υιόν Τατ λόγοι. Η επίδραση τους στην ευρωπαϊκή Αναγέννηση υπήρξε πολύ μεγάλη καθώς τους χρόνους εκείνους θεωρούνταν πως κάλυπταν με μύθους μία παμπάλαια σοφία, σύγχρονη του Μωυσή, η οποία μπορούσε να ερμηνεύσει το φυσικό κόσμο. Ο φιλόλογος Ισαάκ Καζαουμπόν βέβαια απέδειξε το 1614 ότι τα κείμενα δεν εγράφησαν πριν τη ρωμαϊκή εποχή, αλλά έπρεπε να φτάσει ο Διαφωτισμός και η σύγχρονη επιστήμη για να τοποθετηθεί ο ερμητισμός οριστικώς στο πεδίο της θρησκειολογίας και του αποκρυφισμού.
Ερμητική φιλοσοφία
Ο ερμητισμός πρέσβευε έναν ιδεαλιστικό μονιστικό πανενθεϊσμό, σύμφωνα με τον οποίον τα συστατικά του φυσικού κόσμου ήταν ομοούσιες νοητικές κατασκευές στη σκέψη του Ενός και Άφατου Θεού, του Παντός, ουσιαστικά ενός κοσμικού νου. Προωθούσε την αντίληψη της απόλυτης συμμετρίας και αναλογίας μεταξύ του μικρόκοσμου και του μακρόκοσμου, μεταξύ του εαυτού και της πλάσης («όπως πάνω έτσι και κάτω»), ενώ διατυμπάνιζε την κατάσταση αιώνιας κίνησης στην οποία βρίσκονταν τα δομικά συστατικά του Σύμπαντος, διαρκείς δονήσεις μέσα στο νου του Θεού, και συμφωνούσε με τον προσωκρατικό Ηράκλειτο ότι η ακινησία και η στασιμότητα είναι μία ψευδαίσθηση. Οι διαφορετικοί τύποι της ύλης και του νου δεν είναι παρά διαφορετικές εκδηλώσεις μίας κοινής ουσίας που δονείται με πολλαπλούς τρόπους. Επίσης ο ερμητισμός πρέσβευε ότι σε κάθε κατασκεύασμα, υλικό ή νοητικό, ζωντανό ή άψυχο, υπάρχουν δύο φαινομενικά αντίθετοι πόλοι, που δεν είναι παρά διαφορετικές όψεις του ίδιου πράγματος. Η πορεία προς τη φώτιση σήμαινε αναγνώριση της θεμελιώδους ομοιότητας μεταξύ των αντιθέτων και της συλλογικής τους ύπαρξης ως τμήματα του ενιαίου Παντός, ενώ η ιστορία όλων των πραγμάτων δεν είναι παρά μία διαρκής, ρυθμική ταλάντωση μεταξύ των δύο πόλων τους. Ο ερμητισμός εγκόλπωνε ακόμα την κοινή μυστηριακή έννοια της μετενσάρκωσης του πνεύματος, σε διαδοχικούς κύκλους ζωής μέχρι να επιτύχει τη φώτιση και να λυτρωθεί βυθιζόμενο στο Παν.
Ενδιαφέρον στοιχείο της ερμητικής σκέψης ήταν η αντίληψη ότι στον Έναν Θεό ενυπήρχαν τρεις ισοδύναμες όψεις οι οποίες διαπερνούν τον κόσμο ως υποκείμενοι θεμελιώδεις μηχανισμοί: ο Νους, μία αγαθή, δημιουργική νοητική δύναμη, ο Λόγος, η πηγή της λογικής η οποία παράγει τάξη από το Χάος, και ο Άνθρωπος, το άθροισμα των πνευμάτων των ανθρώπων. Αν και όλα τα συστατικά του Σύμπαντος είναι κατά βάθος ομοούσια, ως σκέψεις του Θεού, οι διαφορετικού τύπου δονήσεις τους συντηρούν μία επιφανειακή διάκριση του κόσμου σε φυσικό επίπεδο (ύλη), νοητικό επίπεδο (ψυχή) και πνευματικό επίπεδο (πνεύμα). Το πνεύμα δονείται τόσο ταχύτατα που φαίνεται ακίνητο, ενώ η συμπαγής ύλη δονείται τόσο ανεπαίσθητα που επίσης φαίνεται ακίνητη. Μεταξύ τους μεσολαβούν δισεκατομμύρια βαθμοί κινητικής κατάστασης και δονητικής έντασης.
Συγχωνεύοντας ελληνορωμαϊκές και αιγυπτιακές επιρροές, ο ερμητισμός υποστήριζε ότι στον κόσμο διέμεναν εκατοντάδες κατώτερες υπερφυσικές θεότητες, ιεραρχημένες μεταξύ των ανθρώπων και του Θεού στη συμπαντική κλίμακα, κάποιες εκ των οποίων ήταν δαιμονικές και εκπροσωπούσαν το Κακό, ενώ κάποιες άλλες ήταν αγγελικές και δρούσαν ως όργανα του αγαθού Νου. Έτσι το Καλό ταυτιζόταν με τη δημιουργία, την έρευνα και τη λογική, νοητικές κατασκευές, ενώ το Κακό ταυτιζόταν με την προσκόλληση στην ύλη και στο φυσικό επίπεδο του κόσμου. Ο ερμητισμός επομένως, αντίθετα με τις περισσότερες μυστηριακές λατρείες, δε βασιζόταν στην εξ αποκαλύψεως γνώση αλλά στη γνώση μέσω λογικής έρευνας προκειμένου να λυτρώσει τους ακολούθους του· κλειδί προς αυτήν την κατεύθυνση ήταν η αστρολογία, η οποία αποκάλυπτε τη σκέψη του Θεού μέσω της κίνησης των πλανητών, αφού οι τελευταίοι ταυτίζονταν με μεταφορικές νοητικές έννοιες και αναλογούσαν σε θεότητες, και φανέρωνε τις επιρροές της κίνησης αυτής στα γήινα πράγματα, καθώς και η αλχημεία, η οποία έλαβε έναν επιπρόσθετο συμβολικό χαρακτήρα και συνδέθηκε με θρησκευτικές μεταφορές, όπως γινόταν στη φαραωνική Αίγυπτο. Η ερμητική αλχημεία ήταν το πρακτικό μέσο για την επίτευξη της «θεουργίας», της τελετουργικής μυστικιστικής πρακτικής που οδηγούσε στη φώτιση και στη νοητική ένωση του ασκούμενου με το Παν. Επιπλέον η θεουργία, πρακτική που σκόπευε στην εγκαθίδρυση δεσμών συμπαθητικής μαγείας μεταξύ του ατόμου και του κόσμου, υποτίθεται πως μπορούσε να οπλίσει όποιον την εξασκούσε με φαινομενικά υπεράνθρωπες δυνάμεις καθώς του επέτρεπε να τροποποιεί κατά βούληση τη φύση, αφού η τελευταία δεν ήταν παρά ένα εύπλαστο νοητικό κατασκεύασμα στο νου του Θεού. Οι ερμητικοί εξήραν τη θεουργία ως ύψιστο φιλοσοφικό έργο και υποτιμούσαν τους άλλους τύπους μαγείας ονομάζοντας τους συλλήβδην «γοητεία», έναν αρνητικό όρο που υποδήλωνε δόλο ή απάτη. Ωστόσο η διαφοροποίηση εξαντλούνταν μόνο στον τελικό σκοπό, καθώς οι μέθοδοι της θεουργίας δε διέφεραν από τις μεθόδους της γοητείας· και οι δύο κατάγονταν από τη συστηματοποιημένη μαγεία της ελληνιστικής εποχής και αξιοποιούσαν ξόρκια, φυλακτά, ψαλμούς, επικλήσεις κατώτερων θεοτήτων, αλχημικές συνταγές, αστρολογικές παρατηρήσεις κλπ.
Ήδη πριν από τη ρωμαϊκή εποχή και την τελική σύνθεση του ερμητισμού η ελληνιστική Αίγυπτος και η Αλεξάνδρεια ήταν το κέντρο των αλχημικών ερευνών, οι οποίες διέθεταν έναν απόκρυφο χαρακτήρα απευθυνόμενες σε μυημένους μέσω αλληγοριών και δυσνόητων συμβολισμών. Έτσι και ο ερμητισμός αποτέλεσε μία ευρεία αποκρυφιστική παράδοση η οποία όμως, σε αντίθεση με τις περισσότερες μυστηριακές μεσογειακές λατρείες που επίσης συντηρούσαν έναν πυρήνα μυημένων στα απόκρυφα μυστικά και έναν κύκλο αμύητων ακολούθων, δεν όριζε ιερατείο, ετήσιες δημόσιες τελετές σε ιερούς χώρους κλπ. Η ουσία του ερμητισμού κρυβόταν στην ιδιωτική εξάσκηση της αλχημείας και στη διαρκή, πρακτική έρευνα για την αλήθεια, ενώ δεν κάλυπτε τόσο τα βαθύτερα μυστικά του με θρησκευτικούς μύθους προορισμένους για τους αμύητους, όπως οι μυστηριακές λατρείες, όσο με αλληγορίες και αλχημικές μεταφορές. Όπως και η μυστηριακή μεσογειακή παράδοση όμως, συμπεριλαμβανομένου του ευρύτερου πυθαγορισμού και πλατωνισμού, κήρυττε τον ενάρετο βίο, την ελευθερία του ανθρώπου στις ηθικές επιλογές του και το ανεύθυνο του Θεού. Επιπλέον ο ερμητισμός εξιδανίκευε τη νοητική δημιουργία, θεωρώντας πως η μεγαλύτερη κατάρα για έναν άνθρωπο είναι να μην παράγει «τέκνα», έργα της διανόησης, καθώς αυτό υποδήλωνε προσκόλληση στην ύλη.

ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

CONSPIRACY OF CINADON - ΣΥΝΩΜΟΣΙΑ ΤΟΥ ΚΙΝΑΔΩΝΑ

Συνωμοσία του Κινάδωνα
Η Συνωμοσία του Κινάδωνα ήταν ένα αποτυχημένο πραξικόπημα που έλαβε χώρα στην Αρχαία Σπάρτη κατά τον πρώτο χρόνο της βασιλείας του Αγησιλάου Β' (α’ μισό του 4ου αιώνα π.Χ.) Κατά τα φαινόμενα η απόπειρα αυτή στοχοποιούσε την αυξανόμενη δύναμη των εφόρων και τον αυστηρά ολιγαρχικό χαρακτήρα του σπαρτιατικού πολιτεύματος κατά την περίοδο αυτή. Σκοπός της επιχείρησης ήταν η κατάλυση του πολιτικού συστήματος της Σπάρτης που τοποθετούσε τους «Ομοίους» στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας. Ο Κινάδων, φερόμενος ως επικεφαλής της, ήταν ένας νέος άνδρας ο οποίος είχε διακριθεί για τη γενναίοτητά του σε διάφορες περιστάσεις, ωστόσο δεν άνηκε στην προνομιούχο αυτή τάξη.
Γεγονότα
Υποψίες για στάση κίνησε πρώτος ένας ερμηνευτής χρησμών, ο οποίος υπηρετούσε το βασιλιά Αγησίλαο κατά τη διάρκεια μιας θυσίας. Όπως αποκάλυψε, ένας μεγάλος κίνδυνος επρόκειτο να χτυπήσει πολύ σύντομα την πόλη. Πέντε ημέρες μετά, παρουσιάστηκε ενώπιον των εφόρων ένας άνδρας που τους διηγήθηκε το παρακάτω περιστατικό: μια ημέρα ο Κινάδων τον οδήγησε στην Αγορά και του ζήτησε να μετρήσει τους Σπαρτιάτες που ήταν παρόντες. Ανάμεσα στο πλήθος που τους περιέβαλε, ο άνδρας μέτρησε έναν από τους βασιλείς, τους εφόρους, κάποια μέλη της Γερουσίας και άλλους άνδρες από την τάξη των «Ομοίων», κάπου σαράντα άτομα. Τότε ο Κινάδων τον συμβούλεψε να θεωρήσει τους άνδρες αυτούς εχθρούς του και τους υπόλοιπους τέσσερις χιλιάδες άνδρες που εκείνη τη στιγμή βρίσκονταν πλάι τους, συμμάχους του. Κατόπιν επεσήμανε πως ανάλογη εικόνα μπορούσε κανείς να δει σε όλη τη χώρα. Ο Κινάδων επίσης αποκάλυψε πως οι επικεφαλής της συνωμοσίας ήταν λίγοι, αλλά πολύ αξιόπιστοι, ενώ στο σκοπό τους θα ενώνονταν όλοι οι είλωτες, οι νεοδαμώδεις και οι υπομείονες, οι οποίοι, όταν κάποιος ανέφερε μπροστά τους τούς Σπαρτιάτες, αδυνατούσαν να κρύψουν το μίσος τους. Οι έφοροι τότε ρώτησαν τον άνδρα αν οι συνομώτες ήταν καλά οπλισμένοι. Εκείνος απάντησε πως διέθεταν διάφορα μαχαίρια, σπαθιά, τσεκούρια από την αγορά, καθώς και τα εργαλεία της καθημερινής τους εργασίας. Τέλος ανέφερε πως ο Κινάδων τον συμβούλεψε να μην κυκλοφορεί πολύ καθώς ο καιρός που θα εκδηλωνόταν το κίνημα πλησίαζε.
Οι έφοροι, επειδή δεν ήταν σε θέση να γνωρίζουν την έκταση του σχεδίου και ποια άτομα εμπλέκονταν, δεν κάλεσαν συνέλευση αλλά συνεννοήθηκαν μεταξύ τους. Στον Κινάδωνα είχαν αναθέσει στο παρελθόν διάφορες σημαντικές αποστολές, κι έτσι, με αφορμή κάποια καινούρια, τον έστειλαν στον Αυλώνα της Μεσσηνίας. Ωστόσο ορισμένοι από τους άνδρες που τον συνόδευσαν και οι οποίοι επιλέχτηκαν με προσοχή, είχαν οδηγίες να συλλάβουν το νεαρό άνδρα με την κατηγορία της συνωμοσίας. Πράγματι ο Κινάδων βρέθηκε στα χέρια τους και βασανίστηκε ώστε να αποκαλύψει τους συνενόχους του. Η Σπάρτη ειδοποιήθηκε σχετικά κι έτσι συνελήφθησαν κι άλλοι. Στις περαιτέρω ανακρίσεις ο Κινάδων ομολόγησε πως αυτό που τον ώθησε στη δράση ήταν η επιθυμία να «μην νιώθει κατώτερος από κανέναν άνδρα στη Λακεδαίμονα».
Ο Κινάδων και οι συνένοχοί του, σιδηροδέσμιοι σύρθηκαν στους δρόμους της πόλης, υπό την απειλή μαστιγίου, γνωρίζοντας την τιμωρία.
ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Δευτέρα, 25 Ιουλίου 2011

ΑΝΑΓΛΥΦΟΝ ΕΡΜΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΙΤΩΝ

Αναγλυγο Ερμή και οι Χάριτες
Το ανάγλυφο Ο Ερμής και οι Χάριτες είναι αττικό ανάγλυφο. Ένα τμήμα του ανακαλύφτηκε το 1888, ενώ το δεύτερο και μεγαλύτερο τμήμα του βρέθηκε τον Ιανουάριο του 1889 στον ναό της Βραυρωνίας Αρτέμιδος στο νότιο τείχος της Ακρόπολης κοντά στα προπύλαια. Φυλάγεται στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα με αύξοντα αριθμό 702.
Περιγραφή
Είναι κατασκευασμένο από μάρμαρο της Πεντέλης. Έχει διαστάσεις 39,5 εκατοστά ύψος, 40 έως 42,5 εκατοστά πλάτος. Έχει πάθει φθορές και γιαυτό λείπει το κεντρικό αέτωμα, ενώ το αριστερό χέρι και το δεξί πόδι του παιδιού έχουν χαθεί. Επίσης λείπει το κάτω μισό μέρος του προσώπου του Ερμή, και η επιφάνεια του όλου ανάγλυφου παρουσιάζει δορές σε διάφορα σημεία. Το ανάγλυφο παρουσιάζει πέντε πρόσωπα που βηματίζουν από δεξιά προς αριστερά. Οδηγός είναι ένας γεροδεμένος άνδρας σε προφίλ που παίζει δίαυλο, ενώ βηματίζει με το δεξί πόδι μπροστά. Ο αυλητής είναι ντυμένος με μακρύ ιμάτιο. Τα μαλλιά του είναι χτενισμένα και πιασμένα σε μακρές πλεξούδες που τυλίγουν το κεφάλι του. Είναι βαμμένα με κόκκινο χρώμα. Τον ακολουθεί πομπή τριών γυναικών, η κάθε μια με το δεξί πόδι μπροστά και τα γόνατα λυγισμένα σαν σε αγώνα δρόμου. Εκτός από τα πέλματα και τα γόνατα που είναι σκαλισμένα σε προφίλ, τα υπόλοιπα μέρη του σώματος καθώς και τα πρόσωπα είναι στραμμένα προς τον θεατή. Η πρώτη γυναίκα κρατάει στο δεξί χέρι ένα φρούτο, και με το αριστερό της χέρι κρατάει τον δεξιό καρπό της επόμενης γυναίκας που την ακολουθεί. Τα χαρακτηριστικά επαναλαμβάνονται και στις επόμενες δύο γυναίκες, από τις οποίες η τελευταία κρατάει από το χέρι ένα παιδάκι. Οι γυναίκες είναι ντυμένες με χιτώνα και από πάνω κοντό ένδυμα. Από τα λίγα υπολείμματα χρώματος ζωγραφικής συμπεραίνουμε, ότι το ανάγλυφο ήταν διακοσμημένο ως εξής. Τα κενά ανάμεσα στους παριστάμενους χαρακτήρες είχε χρώμα βαθύ μπλε, τα μαλλιά του αυλητή και των δύο Χάριτων είχαν χρώμα ερυθρό, ενώ η πρώτη Χάρις ίσως να είχε μαλλιά χρώματος ξανθού, λευκοκίτρινου. Τα ενδύματα είχαν διάφορα απαλά χρώματα. Γενικά ο καλλιτέχνης είχε τρία ή τέσσερα χρώματα, τα οποία χρησιμοποίησε εναλλάξ για να αποδώσει την μεγαλύτερη δυνατή ποικιλία.

Ερμηνεία
Η λατρεία των Χαρίτων στην Αθήνα ήταν πανάρχαια. Προς τιμή τους οι Αθηναίοι τελούσαν και μυστήρια, όπως μαρτυρεί ο Παυσανίας.[1] Μαζί με τις τρεις Χάριτες λατρευόταν και ο Ερμής όπως ξέρουμε από τον Αριστοφάνη[2] αλλά και από το χωρίο του Πλουτάρχου[3] Το ανάγλυφο παριστάνει τον Ερμή που οδηγεί τις τρεις Χάριτες, οι οποίες χορεύουν στους ήχους του αυλού του θεού. Αμφίβολη μένει η ερμηνεία του παιδιού, το οποίο μάλλον δεν είναι θνητός, αλλά κάποιος ήρωας, ή κάποια συγγενική θεότητα.

Πέμπτη, 21 Ιουλίου 2011

ALEXANDER STEPANOVICH - ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΣΤΕΠΑΝΟΒΙΤΣ

Αλεξάντερ Στεπανοβιτς
Ο Αλεξάντερ (Αλέξανδρος) Στεπάνοβιτς Ποπόφ (ρωσ. Александр Степанович Попов, 4/16 Μαρτίου 1859 – 31 Δεκεμβρίου/13 Ιανουαρίου 1905/1906) ήταν Ρώσος φυσικός και ηλεκτροτεχνικός, ήταν ο πρώτος που παρουσίασε την πρακτική εφαρμογή των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων (αλλά δεν υπέβαλε αίτηση καταχώρησης ευρεσιτεχνίας για την εφεύρεση του). Στη Ρωσία πιστεύεται πως ήταν ο εφευρέτης του ραδιοφώνου και με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της τότε Ε.Σ.Σ.Δ. (1945) γιορτάζεται προς τιμή του η 7η Μαΐου ως «Μέρα Ραδιοφωνίας».
Γεννήθηκε στο χωριό Τουρίνσκιγιε Ρουντνικί (Турьинские Рудники), σημερινό Κρασνοτουρίνσκ (Краснотурьинск), της Περιφέρειας Σβερντλόβσκ (Свердловская область) στα Ουράλια Όρη. Ο πατέρας του ήταν ιερέας και φρόντισε ούτως ώστε ο μικρός Αλέξανδρος να ξεκινήσει την εκπαίδευση του στο καλής φήμης ιεροδιδασκαλείο του Περμ (Пермь), με σκοπό να ακολουθήσει αργότερα τα βήματα του.Εκείνος όμως από την εφηβεία του έδειξε ζωηρό ενδιαφέρον για τις φυσικές επιστήμες και προτίμησε να ολοκλήρωσει τις σπουδές του, το 1882, στο φυσικομαθηματικό τμήμα του Πανεπιστημίου της Αγίας Πετρούπολης, στο οποίο παρέμεινε και εργάστηκε ως εργαστηριακός βοηθός. Λόγω της κακής οικονομικής κατάστασης του Πανεπιστημίου, σύντομα μετέβη σε θέση καθηγητή φυσικής και ηλεκτροτεχνικής στη Ναυτική Ακαδημία (Минный офицерский класс), (1883 - 1900/1901) στην Κροστάνδη (Кронштадт) της νήσου Κότλιν (Котлин), έπειτα συνέχισε ως καθηγητής της έδρας της Φυσικής το 1901 και τέλος ως καθηγητής και διευθυντής (1905) του Ηλεκτροτεχνικού Ινστιτούτου της Αγίας Πετρούπολης, το οποίο σήμερα φέρει το όνομα του.
Το 1905 αρρώστησε σοβαρά, επηρεασμένος από κάποιες φοιτητικές εξεγέρσεις. Κατέληξε από εγκεφαλική αιμορραγία στις 13 Ιανουαρίου του 1906.

BAD RELIGION - ATHEIST PEACE